ورود / ثبت نام
0
0

مسجد گوهرشاد

363 بازدید

مسجد پر اجلال گوهرشاد، از باشکوه ترین و زیبا ترین مساجد ایران اسلامی است، که از سال ۷۹۷ هجری قمری همچنان در کنار مضجع شریف امام ابوالحسن الرضا (ع) استوار و قد برافراشته ایستاده است.

معماران و هنرمندان چیره دست و خلاق عصر بانوی آبادگر یعنی گوهرشاد، تمام نبوغ و توان فنی و هنری خویش را در ساخت این عبادتگاه باشکوه به کار گرفته، و از خود اثری که هر بیننده را مفتون و مجذوب جلوه های بدیع خویش می سازد، به یادگار گذاشته اند. ذکر این نکته بجاست، که مساجد ایران اسلامی به داشتن ایوان های بلند، با طاق های خوش ترکیب و خوش نقش و کاشیکاری های بسیار نفیس معروفند و این وجه امتیاز مساجد ایران با دیگر مساجد در جای جای جغرافیای جهان اسلام است.

مسجد جامع گوهرشاد نمونه کامل و برجسته هنر ایرانی است، تمام خصوصیات و ویژگی های معماری سنتی در آن بکار رفته، و به خصوص ایوان بزرگ مسجد یعنی ایوان مقصوره به گونه ای بنا و زینت یافته که اضافه بر ایجاد احساس آرامش و نشاط، نماز گزار و نیایشگر را در جهانی مرموز و ماورآیی به پرواز درآورده، در جذبه های عرفانی غرق می سازد.

مسجد گوهرشاد مربع شکل و ابعاد آن (۶۵/۵۱ × ۳۰/۵۶) و بالغ بر ۹۴۱۰ متر مربع مساحت دارد. مسجد دارای چهار ایوان و هشت شبستان کوچک و بزرگ می باشد، دو شبستان بزرگ در دو طرف ایوان مقصوره و هر یک دارای چهل ستون که بر آنها طاق های ضربی به سبک تیموریان زده شده، در دو طرف ایوان شرقی دو شبستان، و در دو سمت ایوان شمالی دو شبستان کوچک دیگر واقع است.

ایوان مقصوره که بزرگترین ایوان های مسجد است، دارای ۳۷ متر طول و دهانه آن حدود ۱۳ متر می باشد، دیوارها و سقف آن بر اساس ابتکار و ذوقی خاص تزیین یافته. هنرمندان به عمد تمام سقف و دیوارهای ایوان را با کاشی های معرق و مقرنس آذین نداده اند، چرا که وسعت بسیار زیاد سقف و دیوارها هرگونه زیبایی هنری را در خود محو می ساخت و از جلوه و درخشش می انداخت. از اینرو سطح بخشی از دیوارهای داخلی ایوان و سقف را سفید باقی گذاشته، جابجا با ترنح ها و نقش های جالب و اعمال ذوق در ترکیب رنگ ها، آن را چنان زینت بخشیده اند، که در هیچ یک از مساجد ایران و حتی جهان اسلام نمی توان برای آن نظیری پیدا نمود.

محراب حجاری شده این مسجد که در داخل ایوان قرار دارد از سنگ مرمر بوده، در میان مقرنس کاریهایی که به نقش هایی بسیار دل انگیز و خوش نما آراسته شده جلوه خیره کننده ایوان را دوچندان ساخته است.

بر بالای ایوان مقصوره گنبد عالی و مرتفع بر روی ساقه استوانه ای شکل که ارتفاع زیادی ندارد بنا شده، قسمت اصلی گنبد با قوسی نرم و جالب آغاز و به صورت نیم کره که قطر کشیده ای دارد درآمده، و نتیجتاً شکلی بدیع و زیبا پیدا می کند. ساقه گنبد از کاشی هایی که دارای اشکال هندسی منظمی است پوشش یافته، و بالای ساقه کاشیکاری، طوق مانندی است، که بنای اصلی گنبد، از آنجا آغاز می شود. زمینه اصلی گنبد از کاشی سبز رنگ، که در پایین آن نقوشی رنگارنگ دیده می شود، تزئین یافته بود.

گلدسته های مسجد

در دو طرف ایوان دو گلدسته بسیار زیبا که پایه آن ازکنار نمای بیرونی ایوان آغاز شده، به ارتفاع ۴۳ متر قرار دارد. قرار گرفتن این نوع پایه و ساقه مناره در دو طرف ایوان، تقریباً کم سابقه است. در بیشتر مساجد معمولاً پایه و ساقه مناره روی پشت بام مجاور ایوان، و یا پایه مناره بر دو گوشه ایوان قرار می گیرد، ولی در مسجد گوهرشاد این کیفیت بنای مناره، بر عظمت ایوان افزوده، و بیننده را از نگرش به عمق ایوان بازداشته، متوجه مناره ها می کند، که گویی همچون دستان نیایش گر، به آستان بی نیاز پروردگار بلند بوده، به راز و نیاز مشغول است.

سطح تمام دو گلدسته مسجد با آجر چینی، کاشیکاری های متنوع وخطوط بنایی تزئین یافته است. بر پیشانی و در دو طرف ایوان مقصوره و در کنار دو گلدسته کتیبه ای است بسیار نفیس، اهمیت این کتیبه از آن است که بخشی از آن به خط بایسنقر پسر شاهرخ میرزا پسر امیر تیمور است.

مقابل ایوان مقصوره در قسمت شمال و متصل به حرم مطهر، ایوان دیگری است. این ایوان با کاشی کاری زینت یافته بعضی از کتیبه های موجود در ایوان، حکایت از آن دارد، که در زمان شاه عباس و شاه سلطان حسین صفوی، ایوان مورد مرمت قرار گرفته، همچنین در سمت مشرق و مغرب مسجد گوهرشاد، دو ایوان بزرگ و باشکوه، در مقابل یکدیگر بنا شده است. سطح داخلی و خارجی دیوارها و سقف این دو ایوان مزین به کاشیکاری می باشد.

در وسط صحن مسجد حوضی به صورت هشت ضلعی با سنگی کاسه ای شکل در وسط که اطراف آن ۴ سقاخانه سنگی محرابی شکل می باشد قرار دارد.

  • پسورد: www.mspsoft.com
آیا این مطلب را می پسندید؟
https://www.mspsoft.com/?p=2003
اشتراک گذاری:
واتساپتوییترفیسبوکپینترستلینکدین
مسعود شریفی پور
از سال 88 که با برنامه نویسی آشنا شدم خیلی علاقه مند بودم یک بستر آموزشی بسازم در فضای وب و به انتشار آموزش های در این زمینه بپردازم.حالا یک تیم داریم و با قدرت رو به جلو حرکت میکنیم.
مطالب بیشتر
برچسب ها:

نظرات

2 نظر در مورد مسجد گوهرشاد

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *